DIZEL MOTOR

BlueHDi Dizellerde AdBlue, DPF ve EGR: Belirtiler ve Bakım

Peugeot, Citroën, Opel ve DS'nin güncel dizel modellerinde kullanılan BlueHDi motorlar, düşük yakıt tüketimini sıkı emisyon normlarıyla birleştirmek için üç önemli sistemle donatılmıştır: AdBlue ile çalışan SCR sistemi, dizel partikül filtresi ve egzoz gazı geri dönüşüm valfi. Bu sistemler doğru çalıştığında araç hem verimli hem de temiz kalır. Ancak kullanım şekli ve bakım aksadığında, sürücüyü yolda bırakabilecek uyarılar da yine bu üçlüden gelir. Bu yazıda her birinin görevini, sık görülen belirtileri ve bakımda nelere dikkat ettiğimizi anlatıyoruz.

AdBlue Sistemi Ne İşe Yarar?

AdBlue, saf su ve üre karışımından oluşan bir sıvıdır. Ayrı bir depoda tutulur ve bir pompa ile enjektör aracılığıyla egzoz hattına püskürtülür. Egzozdaki azot oksitler bu sıvıyla tepkimeye girerek büyük ölçüde zararsız azot ve su buharına dönüşür. Kısacası AdBlue, motorun yakıt sistemiyle karışmaz; yalnızca egzoz gazını temizlemekle görevlidir.

AdBlue seviyesi azaldığında gösterge panelinde önce bir hatırlatma çıkar. Sıvı eklenmezse araç belirli bir süre sonra yeniden çalıştırılmaya izin vermeyebilir. Bu nedenle uyarıyı gördüğünüzde depoyu ertelemeden doldurmak gerekir. Seviye uygun olduğu halde uyarı devam ediyorsa sorun büyük olasılıkla pompa, ısıtıcı, seviye sensörü ya da enjektör tarafındadır.

AdBlue arızasının sık görülen belirtileri

• Depo dolu olmasına rağmen AdBlue uyarısının sönmemesi
• Gösterge panelinde motor arıza lambası ile birlikte emisyon uyarısı
• Kalan çalıştırma sayısına dair geri sayım mesajı
• Depo ağzı ya da enjektör çevresinde beyaz kristalleşme

AdBlue sıvısının kalitesi de önemlidir. Kapağı açık bırakılmış ya da uzun süre güneş altında beklemiş bidonlardaki sıvı bozulabilir. Depoya yalnızca kapalı ambalajlı, uygun standartta sıvı eklenmeli, içine su ya da başka bir sıvı karıştırılmamalıdır.

Dizel Partikül Filtresi (DPF)

Partikül filtresi, dizel motorun ürettiği isi egzoz hattında tutar. Filtre dolmaya başladığında motor yönetimi egzoz sıcaklığını yükselterek biriken isi yakar; bu işleme rejenerasyon denir. Rejenerasyon için aracın bir süre belirli bir hızda ve sıcaklıkta çalışması gerekir. Sürekli kısa mesafede, trafikte dur kalk kullanılan araçlarda bu koşul oluşmaz ve filtre giderek dolar.

BlueHDi motorların bir kısmında rejenerasyonu kolaylaştırmak için yakıta karışan bir katkı sıvısı kullanılır. Bu katkının ayrı bir deposu vardır ve belirli aralıklarla tamamlanması gerekir. Katkı sıvısı bitmiş bir araçta filtre beklenenden çok daha hızlı dolar.

DPF tıkanıklığının belirtileri

• Partikül filtresi uyarı lambasının yanması
• Çekiş kaybı ve aracın acil durum moduna geçmesi
• Yakıt tüketiminde belirgin artış
• Motor fanının araç durduktan sonra uzun süre çalışması

Filtre uyarısı yandığında ilk iş, filtrenin gerçekten mi dolu olduğunu yoksa basınç farkı sensörünün mü hatalı ölçtüğünü ayırt etmektir. Atölyemizde sensör değerlerini, rejenerasyon geçmişini ve katkı sıvısı seviyesini birlikte değerlendiririz. Çoğu durumda servis rejenerasyonu ya da filtre temizliği yeterli olur; filtre değişimi son seçenek olarak gündeme gelir.

Filtreyi sökmeden yapılan kimyasal temizlik yöntemleri de kimi durumlarda işe yarar; ancak filtrede çatlak ya da erime varsa bu yöntem sonuç vermez. Bu yüzden temizlik kararını, filtrenin genel durumunu ve egzoz sıcaklık sensörlerinin değerlerini gördükten sonra veririz.

EGR Valfi

EGR valfi, egzoz gazının bir kısmını yeniden emme manifolduna göndererek yanma sıcaklığını düşürür ve azot oksit oluşumunu azaltır. Zamanla bu gazdaki is, valfin ve emme kanallarının içinde birikir. Valf yapışık kaldığında motor ya fazla egzoz gazı alır ya da hiç alamaz.

EGR arızasının tipik belirtileri arasında rölantide düzensiz çalışma, ilk kalkışta tekleme, siyah duman ve motor arıza lambası yer alır. Bazı araçlarda EGR soğutucusundaki bir kaçak, soğutma suyunun azalmasına da yol açabilir. Tespit sonrasında valf temizlenir ya da değiştirilir, ardından adaptasyon değerleri sıfırlanır.

Bu Sistemleri Uzun Ömürlü Kılmak İçin

Üç sistemin ortak düşmanı kurum ve düzensiz kullanımdır. Aşağıdaki alışkanlıklar arızaların önemli bir kısmını önler:

• Aracınızı ara sıra şehir dışında, sabit hızda bir süre kullanın.
• Motor yağını üreticinin önerdiği düşük kül içerikli normda seçin.
• AdBlue ve katkı sıvısı uyarılarını ertelemeyin.
• Rejenerasyon sırasında motoru aniden durdurmamaya çalışın.
• Hava filtresi ve yakıt filtresini zamanında değiştirin.

Bostancı Oto Sanayi Sitesi'ndeki atölyemizde BlueHDi motorlu Peugeot, Citroën, Opel ve DS araçların AdBlue, DPF ve EGR kontrollerini arıza kayıtlarını okuyarak yapıyoruz. Gösterge panelinizde bu uyarılardan biri belirdiyse, sorun büyümeden aracınızı kontrol ettirmeniz onarım maliyetini önemli ölçüde düşürür.